Hợp đồng thông minh (Smart Contract) là gì? Lợi ích của Smart Contract

Exchange Script mời bạn đọc tìm hiểu: Hợp đồng thông minh (Smart Contract) là gì? Lợi ích, tính năng, ưu nhược điểm, cách thức hoạt động của Smart Contract. 

Hợp đồng thông minh (Smart Contract) là gì?

Hợp đồng thông minh (Smart Contract) là một bộ giao thức đặc biệt dựa trên công nghệ Blockchain nhằm thực hiện các điều khoản hay thoả thuận giữa các bên trong hợp đồng. Smart Contract cho phép mọi người triển khai giao dịch mà không cần thông qua một bên thứ ba.

Những giao dịch này hoàn toàn dễ dàng truy dấu và không thể bị can thiệp hoặc đảo chiều. Smart Contract chứa trong mình toàn bộ những thông tin chi tiết về các điều khoản và thực hiện chúng một cách tự động.

Nguồn gốc ra đời của Hợp đồng thông minh (Smart Contract)

Năm 1994, Nick Szabo – học giả ngành luật, đồng thời cũng là một nhà đầu tư trong giới tiền điện tử nhận ra rằng có thể dùng số cái phân quyền cho Smart Contract (Hợp đồng thông minh – Hợp đồng tự động). Ở định dạng này, ta có thể chuyển đổi hợp đồng sang code máy tính để lưu trữ và sao chép. Đồng thời kiểm soát được hợp đồng đó bằng mạng máy tính đang chạy Blockchain. Điều này cũng ảnh hướng đến phản hồi của sổ cái như chuyển tiền hay nhận sản phẩm/dịch vụ.

Cách thức hoạt động của Smart Contract

Nguyên lí vận hành của hợp đồng thông minh (smart contract) có thể đem so sánh với một chiếc máy bán hàng tự động.

Chúng chỉ tự động thực hiện những lệnh mà đã được lập trình sẵn từ trước. Đầu tiên, tài sản và điều khoản hợp đồng đều được mã hóa và chuyển vào một block thuộc Blockchain. Smart contract này tiếp đó sẽ được phân phối và sao chép lại bởi các node hoạt động trên nền tảng đó.

Sau khi có nhận lệnh triển khai thì hợp đồng sẽ được triển khai theo đúng như điều khoản định sẵn. Đồng thời, smart contract cũng sẽ tự động kiểm tra quá trình thực hiện những cam kết nêu trong hợp đồng

hop-dong-thong-minh-smart-contract-hoat-dong-nhu-the-nao

Làm thế nào để tạo (viết) Smart Contract?

  • Chủ thể hợp đồng: Chương trình phải được cấp khả năng truy cập đến sản phẩm/dịch vụ liệt kê trong hợp đồng để có thể tự động khóa hay mở khóa chúng.
  • Chữ kí điện tử: Tất cả các bên tham gia đồng ý triển khai thỏa thuận bằng các khóa cá nhân của họ.
  • Điều khoản hợp đồng: Điều khoản của smart contract có dạng một chuỗi các hoạt động. Các bên tham gia hợp đồng đều phải ký chấp nhận nó.
  • Nền tảng phân quyền: Smart contract sau khi hoàn tất sẽ được tải lên Blockchain của nền tảng phân quyền tương ứng và được phân phối về cho các node của nền tảng ấy.

Lợi ích của Smart Contract

Hợp đồng thông minh hay Smart Contract là một ứng dụng tận dụng tất cả những điểm mạnh của Blockchain mang lại vì vậy nó có rất nhiều lợi ích như:

  • Tự động hóa: Hợp đồng được thực hiện tự động và bạn chính là người tạo hợp đồng, không còn phải phụ thuộc vào môi giới, luật sư hay bất kì ai khác. Như vậy, nó cũng xóa bỏ những nguy cơ đến từ bên thứ ba.
  • Không bị thất lạc: Tài liệu của bạn được mã hóa trên một cuốn sổ cái chung, sẽ không có chuyện bị đánh cắp hay thất lạc. Với Blockchain, tất cả những người bạn đều có lưu trữ lại tài liệu của bạn.
  • An toàn: Không một hacker nào có thể đe dọa được đến tài liêu của bạn nhờ công nghệ Blockchain.
  • Tốc độ: Hợp đồng thông minh sử dụng các ngôn ngữ lập trình, code phần mềm để tự động hóa các điều khoản, tiết kiệm được rất nhiều thời gian cho những công việc không cần thiết.
  • Tiết kiệm: Smart Contract tiết kiệm cho bạn hàng đống tiền nhờ xóa bỏ khâu trung gian.
  • Chính xác: Các hợp đồng tự động không chỉ nhanh và rẻ hơn mà còn tránh được các lỗi thường thấy khi viết giấy tờ.

Ưu, nhược điểm của Smart Contract

Ưu điểm: 

  • Ứng dụng của Smart Contract có thể sử dụng được trong nhiều lĩnh vực trong tương lai, hiện tại một số lĩnh vực đã triển khai smart contract bao gồm: Tiền điện tử, logistic, ngân hàng, bất động sản thậm chí là việc bầu cử.
  • Tự do: Không bị một cơ quan nào quản lý
  • An toàn minh bạch

Nhược điểm: 

  • Tính pháp lý: Bạn sẽ không được bảo vệ quyền lợi khi xảy ra lỗi phát sinh do pháp luật các nước hiện nay chưa có chính sách để khai thác, quản lý smart contract
  • Chi phí triển khai: Cần chi trả cho hệ thống cơ sở hạ tầng, máy tính, và các lập trình viên giỏi để họ triển khai.
  • Rủi ro từ internet: Bản chất của Smart Contract là rất an toàn, nhưng nếu bạn để lộ một số thông tin nhạy cảm hoặc bị các hacker khai thác các thông tin đó thì chắc chắn sẽ gặp những trường hợp rắc rối.

== Dịch vụ tạo hợp đồng thông minh

hop-dong-thong-minh-smart-contract-la-gi-loi-ich-cua-smart-contract-1

Tính năng của Smart Contract

  • Phân tán: Được sao chép và phân phối trong tất cả các nút của mạng Ethereum. Đây là một điểm khác biệt so với các giải pháp khác dựa trên các máy chủ tập trung.
  • Tất định: Chỉ thực hiện các hành động mà chúng được thiết kế để thực hiện trong trường hợp các điều kiện được thỏa mãn. Bên cạnh đó, các kết quả của Smart Contract không đổi dù người thực hiện là ai.
  • Tự động: Có thể tự động hóa tất cả các loại tác vụ, nó hoạt động như một chương trình tự thực hiện. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, nếu Smart Contract không được kích hoạt, nó sẽ duy trì trạng thái “không hoạt động” và sẽ không thực hiện bất kỳ hành động nào.
  • Không thể sửa đổi: Không thể sửa đổi Smart Contract sau khi triển khai. Chỉ có thể “xóa” chúng nếu chức năng này đã được thêm vào từ trước. Do đó, có thể nói rằng Smart Contract giống như một mã chống giả mạo.
  • Có thể tùy chỉnh: Trước khi triển khai, Smart Contract có thể được mã hóa theo nhiều cách khác nhau. Vì vậy, chúng có thể được sử dụng để tạo ra nhiều loại ứng dụng phi tập trung (Dapp). Điều này là bởi Ethereum là một blockchain có thể được sử dụng để giải quyết bất kỳ vấn đề tính toán nào (Turing complete)
  • Không cần dựa trên sự tin cậy: Hai hoặc nhiều bên của hợp đồng có thể tương tác thông qua Smart Contract mà không cần biết hoặc tin tưởng lẫn nhau. Ngoài ra, công nghệ blockchain đảm bảo tính chính xác của dữ liệu.
  • Minh bạch: Vì các Smart Contract dựa trên một blockchain công khai, không ai có thể thay đổi mã nguồn của chúng, mặc dù bất kỳ ai cũng có thể xem được.

== Ethereum là gì

Các ứng dụng của Smart Contract

  • Sử dụng cho các nhà quản lý: Hợp đồng thông minh giúp cho việc kinh doanh được thuận lợi hơn, nó cung cấp một sổ cái đáng tin cậy. Trong quá trình kinh doanh, việc đồng thuận cần có sự chấp nhận của bên ngoài và trong nội bộ. Sổ cái sẽ giải quyết các vấn đề này giúp quá trình hoạt động suông sẻ hơn.
  • Sử dụng cho Chuỗi cung ứng (Logistics): Chuỗi cung ứng là một hệ thống kéo dài bao gồm nhiều bộ phận khác nhau. Mỗi bộ phận có công việc riêng và liên kết chặt chẽ với nhau, được ghi chép lại toàn bộ quá trình. Việc sử dụng Hợp đồng thông minh giúp mọi bộ phận có thể tự theo dõi và hoàn thành công việc đúng hạn. Ngoài ra việc sử dụng Smart Contract còn bảo đảm tính minh bạch, chống gian lận trong hợp đồng.
  • Sử dụng cho Bầu cử: Hợp đồng thông minh sẽ giúp cho các cuộc bầu cử diễn ra thật minh bạch, không bị thao túng. Sổ cái sẽ bảo vệ các phiếu bầu bằng các quyền truy cập đủ mạnh để tiếp cận nó và không ai có quyền lực như vậy như Blockchain.
  • Sử dụng trong các dịch vụ y tế, quản lí, ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, v..v…

Sự khác biệt giữa hợp đồng truyền thống và Smart Contract

Hợp đồng truyền thống được tạo ra bởi các chuyên gia pháp lý để biên soạn một lượng lớn tài liệu và cần bên thứ ba giúp thực thi. Điều này rất mất thời gian và không minh bạch. Nếu hợp đồng xảy ra sự cố thì phải dựa vào hệ thống tư pháp để giải quyết và điều này rất tốn kém nhiều chi phí liên quan.

Đối với Smart Contract (Hợp Đồng Thông Minh), được tạo ra bởi hệ thống máy tính bằng ngôn ngữ lập trình như C++, Go, Python, Java. Trong đó nêu rõ các điều khoản và hình phạt tương đương với một hợp đồng truyền thống đưa ra. Chỉ có điều là Smart Contract không cần sự can thiệp của con người, do đó đảm bảo việc thực thi được chính xác và công minh nhất. Toàn bộ đoạn mã của Smart Contract này sẽ được thực hiện bởi hệ thống sổ cái phân tán Blockchain.

Hạn chế của Smart Contract

Hợp đồng thông minh dù gì cũng không phải là tuyệt đối hoàn hảo. Sau đây là một số các khiếm khuyết còn tồn đọng của Smart Contract:
  • Con người: Vì toàn bộ phần mã được soạn thảo bởi con người, và họ vẫn có thể mắc lỗi. Khi hợp đồng thông minh được tải lên Blockchain, các nhà lập trình sẽ không thể nào thay đổi được nó. Một ví dụ nổi tiếng về nhân tố con người đó chính là sự kiện DAO. Lỗi lập trình của đội ngũ phát triển đã bị một số tin tặc phát hiện và tận dụng, từ đó cướp đoạt đến 60 triệu USD tiền vốn của người dùng
  • Pháp lý chưa rõ ràng: Hợp đồng thông minh vẫn chưa được quản lí bởi bất kì cơ quan, tổ chức nào cả. Vì vậy vẫn có những rủi ro tiềm ẩn trong hợp đồng thông minh này.
  • Chi phí thực hiện: Hợp đồng thông minh cần trải qua công đoạn lập trình, điều này đòi hỏi phải có chuyên gia lập trình giàu kinh nghiệm để hạn chế tối đa những sai sót có thể xảy ra đối với hợp đồng và bảo đảm cơ sở hạ tầng của công ty tương thích  với công nghệ Blockchain.

Kết luận

Exchange Script vừa cung cấp đến bạn đọc thông tin về Hợp đồng thông minh (Smart Contract) là gì. Cám ơn các bạn đã theo dõi bài viết và đừng quên chia sẻ bài viết với mọi người xung quanh nhé.

Share Social